Literatuur Europees constitutioneel recht

Reinforcing Rule of Law Oversight in the European Union

Carlos Closa & Dimitry Kochenov (redactie)

Dit boek voorziet in een definitief referentiekader voor alle vraagstukken die gerelateerd zijn aan (het beheersen van) de rule of law-crisis in de Europese Unie op zowel het niveau van de lidstaten als Unie-niveau. In het bijzonder worden de specifieke juridische grondslagen en instrumenten waarvan de EU zich mag bedienen bij de handhaving van de rule of law geanalyseerd: aangetoond wordt dat er meerdere juridisch-deugdelijke manieren zijn voor de EU om op de naleving van de rule of law door lidstaten toe te zien. Vooraanstaande academici beoordelen daarbij de potentiële bijdragen die verschillende instanties binnen EU verband kunnen leveren met het oog op de eerbiediging van de rule of law in de EU.

Reinforcing Rule of Law Oversight in the European Union

Inhoudsopgave:

Part I. Establishing Normative Foundations:
1. Carlos Closa: 'Reinforcing EU monitoring of the rule of law: normative arguments, institutional proposals and the procedural limitations' 
2. Gianluigi Palombell: 'Beyond legality – before democracy: rule of law caveats in the EU two-level system'
3. Christophe Hillion: 'Overseeing the rule of law in the EU: legal mandate and means'
4. Bojan Bugaric: 'Protecting democracy inside the EU: on article 7 TEU and the Hungarian turn to authoritarianism'

Part II. Proposing New Approaches:
5. Kim Lane Schepple: 'Enforcing the basic principles of EU law through systemic infringement actions'
6. Ernst Hirsch Ballin: 'Mutual trust: the virtue of reciprocity – strengthening the acceptance of the rule of law through peer review'
7. Gabriel N. Toggenburg & Jonas Grimheden: 'The rule of law and the role of fundamental rights: seven practical pointers'
8. Martin Scheinin: 'The potential of the EU charter of fundamental rights for the development of the rule of law indicators'
9. András Jakab: 'The EU charter of fundamental rights as the most promising way of enforcing the rule of law against EU member states'
10. Jan-Werner Müller: 'Protecting the rule of law (and democracy!) in the European Union: the idea of a Copenhagen Commission'
11. Kaarlo Tuori: 'From Copenhagen to Venice' 

Part III. Identifying Deeper Problems:
12. Paul Blokker: 'EU democratic oversight and domestic deviation from the rule of law: sociological reflections'
13. Milada Anna Vachudova: 'Why improve EU oversight of rule of law? The two-headed problem of defending liberal democracy and fighting corruption' 
14. Dimitry Kochenov: 'The missing EU rule of law'
 
Epilogue:
15. J.H.H. Weiler: 'Epilogue: living in a glass house: Europe, demoracy and the rule of law'

Citeerwijze: C Closa & D Kochenov, Reinforcing Rule of Law Oversight in the European Union (CUP 2016)
Zie de website van Cambridge University Press voor meer informatie.

Brexit: over & out?

S. van den Bogaert & A. Cuyvers

De keuze van het Britse volk voor Leave is onmiskenbaar een scharniermoment in het Europese integratieproces. Voor het eerst dreigt een lidstaat het steeds hechtere verbond te verlaten. De eventuele Brexitvormt daarnaast een ongekende juridische uitdaging. De complexiteit en omvang van de benodigde akkoorden omtrent terugtrekking en de nieuwe EU-VK relatie vallen nauwelijks te overdrijven. Het VK wil het onderste uit de kan halen. Maar op enig moment zullen de soevereine wensdromen van het VK echter in contact komen met de nuchtere werkelijkheid. Het beloven harde terugtrekkingsonderhandelingen te worden.

Dit artikel verscheen in het NJB 2016/1824.

Het EU-rechtsstaatmechanisme en Polen

M. Adams & E.Y. van Vugt

De Europese Commissie heeft in maart 2014 een nieuw kader voor een rechtsstaatsmechanisme vastgesteld dat een doeltreffende en samenhangende bescherming van de rechtsstaat in de lidstaten beoogt te waarborgen. Het mechanisme stelt de Europese Commissie in staat om voortvarend op te treden wanneer zich een systemische bedreiging van de rechtsstaat lijkt te ontwikkelen in een lidstaat. Inmiddels heeft de Europese Commissie voor het eerst dit rechtsstaatmechanisme ingeschakeld. Reden hiervoor is de ophef over de 'staat van de rechtsstaat' in Polen, die met name ontstaan is vanwege de invoering van nieuwe wetgeving inzake het Poolse constitutionele hof. In die context bracht de zogenaamde Venetiëcommissie op 11 maart jl. een rapport.

Dit artikel verscheen in NJB 2016/825.

Soevereiniteit en Pluralisme

J.W. van Rossem

In zijn proefschrift, waarop hij in 2014 promoveerde aan de Rijksuniversiteit Groningen, gaat Van Rossem in op de vraag of de ontwikkeling van de Europese Unie heeft geleid tot een nieuw constitutioneel tijdperk, waarmee een einde zou zijn gekomen aan de traditionele Westfaalse doctrine: het paradigma dat statensoevereiniteit als uitgangspunt neemt en rechtsrelaties hiërarchisch benadert. Aan de hand van een anatomie van het leerstuk van soevereiniteit neemt hij stelling tegen een theorie die vandaag een populair alternatief vormt voor Westfalen: het constitutioneel pluralisme.

 
Soevereiniteit en Pluralisme won de Dissertatieprijs van de Staatsrechtkring 2015.

Het moderne EVRM

Frank Vlemminx

Enerzijds geldt het EVRM al meer dan zestig jaar en is het een vertrouwd verdrag. Anderzijds heeft het juist de afgelopen jaren een enorme ontwikkeling doorgemaakt en dreigt het voer voor specialisten te worden. Over dat EVRM wordt van alles beweerd en daarbij wordt het verdrag en de jurisprudentie van het EHRM niet altijd recht gedaan. Dit boek bevat een systematische behandeling van de inhoud en strekking van het moderne EVRM en bedient zich uitsluitend van de primaire bron: de jurisprudentie van het EHRM. Het ontsluit op een handzame manier informatie over recente ontwikkelingen op het vlak van de verhouding tussen de nationale en de internationale rechtsorde, de invloed van andere mensenrechtenverdragen, het regime voor de negatieve verplichtingen, de figuur van de positieve verplichtingen en, tot slot, de plichten tot deugdelijke wetgeving en beleid. Om het inzicht in de aard en de structuur van de burger- en politieke rechten te verhogen geeft het slothoofdstuk bovendien op basis van de inventarisatie en de beschrijvingen een uitgewerkte nadere karakterisering van de rechten in dat moderne EVRM. Het boek is niet alleen geschikt voor bachelor- en masteronderwijs maar is ook nuttig in de praktijk.