Nieuws"Burgemeesters schenden vaker de Grondwet"

In een interview in het nieuwe nummer van Mr. zegt scheidend hoogleraar algemene rechtswetenschap Jan Brouwer dat burgemeesters steeds vaker de Grondwet schenden. Haatimams preventief verbieden te spreken, zoals burgemeester Van Gijzel van Eindhoven deed, of Eritrese vluchtelingen verbieden te demonstreren, wat in Veldhoven gebeurde, is in strijd met het recht. “Wat maatschappelijk wenselijk is, loopt niet altijd parallel met wat er wettelijk mogelijk is. Dat moet vooral zo blijven.”

Een burgemeester heeft de plicht ervoor te zorgen dat mensen vrijelijk kunnen demonstreren, ook al dreigen anderen met een tegendemonstratie of met verzet”, aldus de Groningse hoogleraar Jan Brouwer. “Een beroep op bestuurlijke overmacht, omdat er te weinig mankracht is om de openbare orde te handhaven, is sinds de vorming van de Nationale Politie nog nauwelijks denkbaar. Je kunt als bestuurder van tevoren voldoende mankracht mobiliseren. Door toch preventief in te grijpen, zoals ook gebeurde in Veldhoven, miskennen bestuurders de inhoud van het recht en maken ten onrechte gebruik van hun macht.”

Het stoort hem, de bestuurlijke dadendrang die de afgelopen decennia aan kracht won. Brouwer somt achter elkaar de voorbeelden op: afgelopen maart trok het kabinet de landingsrechten in van de Turkse minister van Buitenlandse Zaken die in de Randstad op een besloten bijeenkomst wilde spreken. Met oud en nieuw zette de burgemeester van Weert een aantal bewoners van een asielzoekerscentrum tien dagen preventief vast. En dit voorjaar liet de locoburgemeester van Emmen het clubhuis van een motorclub ontruimen en afbreken. Stuk voor stuk schendingen van grondwettelijke beginselen: het recht op vergadering, het recht op bewegingsvrijheid, het recht op vereniging.

Het zal de bestuurders een zorg zijn. De burgemeester van Weert bijvoorbeeld kreeg na zijn actie applaus van de plaatselijke bevolking. “Maar dat is precies het probleem!” zegt Brouwer met lichte stemverheffing. “Als burgemeesters gaan bepalen waarvoor of waartegen wel en niet mag worden gedemonstreerd, wordt het recht een kwestie van politiek. Dat is onwenselijk.”

Ook Maurice Adams schreef op het forum van Nederlandrechtsstaat.nl over burgemeesters die hun eigen moraliteitsopvattingen in de plaats van het geldende recht stellen.

(Bron: Mr-online.nl. Het hele interview is te lezen in het nummer van Mr. dat 4 juli verschijnt.)