Literatuur Meest recente

De stille revolutie van 1917: Dwarsverbindingen in democratisch burgerschap en onderwijs

Ernst Hirsch Ballin

In een helder historisch, politiek en maatschappelijk essay toont Ernst Hirsch Ballin het belang van de grondwetsherziening van 1917, die resulteerde in een uitbreiding van het algemeen kiesrecht, de gelijkstelling van het bijzonder en openbaar onderwijs, en de invoering van de evenredige vertegenwoordiging. De grondwetsherziening van 1917 vormt daarmee nog altijd de basis voor actuele maatschappelijke discussies over onderwijs en burgerschap. Uitgeverij Querido Fosfor publiceerde het essay, dat nu ook hier te lezen is. 

 

 

 

Restoring Trust in the Rule of Law

Ernst Hirsch Ballin

The law as an abstract system of rules establishes the conditions under which people in large societies can live together in peace. This is not because they all have personal trust in each other (which is obviously impossible to establish) but because they trust that living up to the rules is what normally can be expected and will be approved – and also that contraventions will be disapproved or retaliated against. This embryonic rule of law was and is the condition for any sustainable society that is too large to know each other personally. The recognition of human rights and the constitutional setup of democracies based on equal citizenship create the context for mutual trust in the rule of law. Terrorism, at least ideologically motivated all-out terrorism as we have seen it since the beginning of this century, is different: different both in its goals and in its methods, which determine each other. Its goal is to undermine trust in the rule of law in a way that is decisive for the future of the affected societies. And that might happen, regrettably, partly because some political responses to terrorism, while presenting themselves as firmly opposed to terrorism, actually give way to a destruction of trust in the rule of law. That happens when they, on their turn, also renounce the common pedigree of democracy and rule of law, arguing that the war against terrorism requires exceptional measures. The best possible, principled but also practical response to terrorism as well as to non-violent centrifugal forces can be clear: do not give up promoting the inclusive ideal of a constitution and rule of law for all. 

Ernst Hirsch Ballin, 'Restoring Trust in the Rule of Law' (January 1, 2018).Tilburg Law School Research Paper No. 04/2018; T.M.C. Asser Institute for International & European Law 2018-1. Hier beschikbaar.

Hoeveel ongelijkheid kan een democratische rechtsstaat verdragen? (Witteveenlezing)

Kim Putters en Lonneke van Noije

Dit is de tekst van de derde Witteveenlezing, door Kim Putters uitgesproken op 7 december 2017 aan Tilburg University. De Willem Witteveenlezing is gewijd aan prof. Willem Witteveen van Tilburg Law School die omkwam bij de aanslag op de MH17. Tilburg University wil zijn gedachtegoed, dat gevormd is door een humanistische en academische traditie en een scherp gevoel voor rechtvaardigheid, blijvend herinneren en toegankelijk maken door jaarlijks de Willem Witteveenlezing te organiseren. In deze derde lezing wordt het sociaal contract, dat danig onder druk staat, onder de loep genomen. Twee urgente maatschappelijke scheidslijnen, de scheidslijn naar opleidingsniveau en arbeidsmarktposities en de scheidslijn naar etniciteit, hebben gevolgen voor de democratische rechtsstaat.

De Witteveenlezing is verschenen in het NJB 2018/62.

Constitutionalisme in de eeuw van de stad

Maurice Adams, Ernst Hirsch Ballin, Gert-Jan Leenknegt Carlo Colombo & Martijn Groenleer

In dit artikel wordt een aantal constitutionele en rechtsstatelijke uitdagingen verkend die de hedendaagse stedelijke dynamiek meebrengt. In welke mate kunnen of moeten de bestaande constitutionele normering en rechtsstatelijke oriëntering worden herzien met het oog op de actuele vragen en uitdagingen waarmee de moderne stad wordt geconfronteerd? Als lokale en regionale bestuurders een grotere stedelijke autonomie
zouden krijgen, wat zou dat impliceren voor het constitutionele en rechtsstatelijke kader voor regelgeving en bestuur? Waar knelt of wringt het huidige kader met de behoeften van steden aan grotere slagkracht en de wens die constitutioneel vorm te geven en te verankeren?

Bekijk het artikel hier.
Vindplaats: NJB 2017/1980.

Constitutional Preambles: A Comparative Analysis

W.J.M. Voermans, M. Stremler & P.B. Cliteur

While their use and significance have increased in recent decades, constitutional preambles have received only scant attention in academic literature. This book presents a uniquely quantitative and qualitative analysis of the preambles of all the constitutions currently in force around the world and addresses fascinating questions concerning their occurrence, content, style, function and legal status. The book also contains a carefully curated anthology of the world’s preambles in English. Studying preambles not only helps us understand the phenomenon itself, but also teaches us more about constitutions and the constitutional systems in which they are situated.
 
For more information on the book, click here.

Constitutionalism and the Rule of Law: Bridging Idealism and Realism

Maurice Adams, Anne Meuwese & Ernst Hirsch Ballin (red.)

Rule of law and constitutionalist ideals are understood by many, if not most, as necessary to create a just political order. Defying the traditional division between normative and positive theoretical approaches, this book explores how political reality on the one hand, and constitutional ideals on the other, mutually inform and influence each other. Seventeen chapters from leading international scholars cover a diverse range of topics and case studies to test the hypothesis that the best normative theories, including those regarding the role of constitutions, constitutionalism and the rule of law, conceive of the ideal and the real as mutually regulating.

• Contains new historical conceptual and empirical analysis providing readers with an interdisciplinary approach
• A combination of case studies with theoretical and transnational approaches gives readers a broad scope of constitutionalism and the rule of law
• Presents a comprehensive view of political reality and constitutionalism and rule of law ideals, with new material on how constitutionalism and the rule of law evolve

Contents

Part I. Realism and Idealism in Constitutionalism and the Rule of Law: Theory and History:
1. The ideal and the real in the realm of constitutionalism and the rule of law: an introduction - Maurice Adams, Ernst Hirsch Ballin and Anne Meuwese;
2. Tempering power - Martin Krygier;
3. Between the 'real' and the 'right': explorations along the institutional-constitutional frontier - Peter Lindseth;
4. The emergence of the rule of law in western constitutional history: revising traditional narratives - Randall Lesaffer and Shavana Musa;

Part II. The Rule of Law in Country-Specific Settings: Case Studies in Reconciling Realism and Idealism:
5. Rule of law, democracy and human rights: the paramountcy of moderation - Sumit Bisarya and Elliot Bulmer;
6. The need for realism: ideals and practice in Indonesia's constitutional history - Adriaan Bedner;
7. Constitutionalism á la Rwandaise - Nick Huls;
8. Between promise and practice: constitutionalism in South Africa more than twenty years after the advent of democracy - Pierre de Vos;
9. Idealism and realism in Israeli constitutional law - Adam Shinar;
10. Idealism and realism in Chinese constitutional theory and practice - Feng Lin;
11. Realism and idealism in the Italian constitutional culture - Jörg Luther;
12. Constitutional culture in the Netherlands: a sober affair - Maurice Adams and Gerhard van der Schyff;
13. Illiberal rule of law? Changing features of Hungarian constitutionalism-  Gábor Attila Tóth;

Part III. Transnational Phenomena and International Developments:
14. The EU and the rule of law - naïveté of a grand design? - Dimitry Kochenov;
15. Constitutional coups in EU law - Kim Lane Scheppele;
16. Peer review in the context of constitutionalism and the rule of law - Anne Meuwese; 17. Constitutional correlates of the rule of law - Tom Ginsburg and Mila Versteeg.

Constitutionele worstelpartij tussen wetgever en vrijheid van meningsuiting

Paul van Sasse van Ysselt

Zijn de wettelijke grenzen van de vrijheid meningsuiting sinds 2001 op constitutioneel toelaatbare wijze verschoven dan wel is er een vooruitzicht dat dat (nader) zal gebeuren? Om die vraag te beantwoorden wordt in deze bijdrage ingegaan op de sinds 2001 aangenomen, verworpen of bij de Staten-Generaal aanhangige wetsvoorstellen die de vrijheid van meningsuiting inperken dan wel uitbreiden. Al met al is er een hoop politieke drukte geweest over de wettelijke grenzen van de vrijheid van meningsuiting met een beperkte en constitutioneel kwetsbare opbrengst.

Dit artikel verscheen in het NJB 2017/1280.

Verborgen staatsrecht

S.A.J. Munneke

Wie aan staatsrecht denkt, denkt waarschijnlijk allereerst aan regering en parlement, aan grondrechten of het toetsingsverbod, aan de doorwerking van verdragen of aan de positie van de rechter. Maar er is meer staatsrecht. Een deel van het staatsrecht ligt verborgen in allerlei bijzondere rechtsgebieden. Het risico is dat we het daardoor over het hoofd zien, terwijl juist dat verborgen staatsrecht allerlei spannende nieuwe vragen oproept.

Dit artikel verscheen als amuse in het april-nummer van Ars Aequi (2017).

Democratie: Verkiezingen, vertegenwoordiging en parlementair stelsel - 32 denkrichtingen

Nederlands Juristenblad

Het Nederlands Juristenblad heeft op 10 maart 2017 een themanummer uitgebracht met 32 denkrichtingen over de democratie naar aanleiding van de instelling van de Staatscommissie Remkes. De Staatscommissie Remkes gaat het functioneren van het Nederlandse parlementaire stelsel en de parlementaire democratie onderzoeken. Deze uitgave zal aan de Staatscommissie worden aangeboden.

Het nummer is hier te bekijken.

Reinforcing Rule of Law Oversight in the European Union

Carlos Closa & Dimitry Kochenov (redactie)

Dit boek voorziet in een definitief referentiekader voor alle vraagstukken die gerelateerd zijn aan (het beheersen van) de rule of law-crisis in de Europese Unie op zowel het niveau van de lidstaten als Unie-niveau. In het bijzonder worden de specifieke juridische grondslagen en instrumenten waarvan de EU zich mag bedienen bij de handhaving van de rule of law geanalyseerd: aangetoond wordt dat er meerdere juridisch-deugdelijke manieren zijn voor de EU om op de naleving van de rule of law door lidstaten toe te zien. Vooraanstaande academici beoordelen daarbij de potentiële bijdragen die verschillende instanties binnen EU verband kunnen leveren met het oog op de eerbiediging van de rule of law in de EU.

Reinforcing Rule of Law Oversight in the European Union

Inhoudsopgave:

Part I. Establishing Normative Foundations:
1. Carlos Closa: 'Reinforcing EU monitoring of the rule of law: normative arguments, institutional proposals and the procedural limitations' 
2. Gianluigi Palombell: 'Beyond legality – before democracy: rule of law caveats in the EU two-level system'
3. Christophe Hillion: 'Overseeing the rule of law in the EU: legal mandate and means'
4. Bojan Bugaric: 'Protecting democracy inside the EU: on article 7 TEU and the Hungarian turn to authoritarianism'

Part II. Proposing New Approaches:
5. Kim Lane Schepple: 'Enforcing the basic principles of EU law through systemic infringement actions'
6. Ernst Hirsch Ballin: 'Mutual trust: the virtue of reciprocity – strengthening the acceptance of the rule of law through peer review'
7. Gabriel N. Toggenburg & Jonas Grimheden: 'The rule of law and the role of fundamental rights: seven practical pointers'
8. Martin Scheinin: 'The potential of the EU charter of fundamental rights for the development of the rule of law indicators'
9. András Jakab: 'The EU charter of fundamental rights as the most promising way of enforcing the rule of law against EU member states'
10. Jan-Werner Müller: 'Protecting the rule of law (and democracy!) in the European Union: the idea of a Copenhagen Commission'
11. Kaarlo Tuori: 'From Copenhagen to Venice' 

Part III. Identifying Deeper Problems:
12. Paul Blokker: 'EU democratic oversight and domestic deviation from the rule of law: sociological reflections'
13. Milada Anna Vachudova: 'Why improve EU oversight of rule of law? The two-headed problem of defending liberal democracy and fighting corruption' 
14. Dimitry Kochenov: 'The missing EU rule of law'
 
Epilogue:
15. J.H.H. Weiler: 'Epilogue: living in a glass house: Europe, demoracy and the rule of law'

Citeerwijze: C Closa & D Kochenov, Reinforcing Rule of Law Oversight in the European Union (CUP 2016)
Zie de website van Cambridge University Press voor meer informatie.