Agenda 11 december 2017 - De Balie, Amsterdam

Democracy in Europe: Turkey

De mensenrechten staan in Turkije al lange tijd onder druk. Sinds de couppoging van 15 juli 2016 en de noodtoestand die kort daarna werd uitgeroepen, is de mensenrechtensituatie alleen maar verslechterd. Met tal van wetten legt president Erdoğan de vrije meningsuiting steeds meer aan banden. Amnesty International heeft verder vastgesteld dat er in detentiecentra opnieuw wordt gemarteld. De toestand in Zuidoost-Turkije, waar het regeringsleger en de Koerden in een hevige strijd verwikkeld zijn, is ronduit slecht.

Voor de couppoging in 2015 ging het al langzaam achteruit, dat was toen vooral te merken aan het aantal journalisten dat opgepakt werd. Maar sinds de couppoging verkeert de democratie in Turkije serieus in zwaar weer. Zo werden er direct na de couppoging meer dan tienduizenden mensen vastgezet die verdacht werden van betrokkenheid.

Bovendien schreef Erdoğan een referendum uit over aanpassingen in de grondwet, die met grote meerderheid werden aangenomen. Onder de nieuwe grondwet kan de president het parlement tussentijds ontbinden en verkiezingen uitschrijven. Hij heeft ruimere bevoegdheden om initiatiefwetten van het parlement te vetoën. Ook krijgt de president veel meer invloed op de benoeming van rechters en aanklagers.

De geamendeerde grondwet gaat in 2019 van kracht. In hetzelfde jaar worden parlements- en presidentsverkiezingen gehouden. Erdoğan kan vervolgens, indien gekozen, twee termijnen van vijf jaar dienen, dus tot 2029.

Hoog tijd om de balans op te maken dus. We zien wát er allemaal mis gaat, maar het waarom ligt ingewikkelder. Wat zijn de factoren die bijdragen aan het verval van de rechtsstaat? Waarom op dit moment? En is het tij nog te keren? Met experts praten we over deze thema’s.

Joost Lagendijk, voormalig Europarlementariër voor GroenLinks, geeft een inleiding. Erdal Balci gaat in gesprek met Joost Lagendijk. Balci is journalist en schrijver. 

Moderator: Froukje Santing.

Over het drieluik
In Hongarije, Polen en Turkije maken democratisch gekozen politici wetten die de democratische rechtstaat ondermijnen. Voor EU-lidstaten Hongarije en Polen, maar ook voor Turkije, lijken dit opmerkelijke ontwikkelingen. Wat gebeurt er precies in deze landen en wat kunnen we ervan leren? In drie informatieve bijeenkomsten onderzoeken we samen met experts deze vragen.

Dit programma wordt mede mogelijk gemaakt door vfonds.